faq

The greatest of all sports is called life. Primefit evalueert uw energiepeil aan de hand van meetbare parameters. We sturen bij waar nodig en doseren efficiënt. 

Wat is stress?
Gezonde stress zorgt voor de nodige motivatie, concentratie en energie om optimaal te kunnen functioneren. Onder invloed van stress is het lichaam in staat om een beetje extra gas te geven. De hartslag gaat omhoog, de ademhaling versnelt en de bloedglucosespiegel stijgt. De bijnieren worden aangezet tot de productie van allerlei stresshormonen, zoals adrenaline en cortisol. Dit zorgt ervoor dat je in staat bent om de gevraagde prestatie te leveren. Een dergelijke stressreactie kan geen kwaad. Echter, wanneer er niet voldoende op de rem wordt getrapt, kan een stressreactie te lang duren en leiden tot vermoeidheidsklachten en energiegebrek.
 
De unieke en persoonlijke benadering van stressgerelateerde en vermoeidheidsklachten door Primefit, maakt het mogelijk om tot een op het individu afgestemd plan van aanpak te komen. 
Door middel van vier belangrijke kwadranten - namelijk mentale interventie, slaap & ontspanning, training & beweging en voeding & suppletie - aan te pakken kun je het lichaam helpen om op tijd op de rem te trappen en het herstel van de stressvolle periode bevorderen. Dit draagt bij de stressbestendigheid van het lichaam, zodat er indien nodig ook op tijd weer gasgegeven kan worden. Door op de rem te trappen, wordt er weer extra energie in het immuunsysteem en de darmwerking gestoken. Tijdens een stressreactie krijgen deze twee systemen een tijdje wat minder aandacht.
Wanneer is stress gezond?

Gezonde stress zorgt voor de nodige motivatie, concentratie en energie om optimaal te kunnen functioneren. Deze gezonde (acute) stress leidt tot de productie van stress-hormonen door de bijnieren, zoals adrenaline en noradrenaline. Hierdoor neemt de alertheid toe, versnellen de hartslag en ademhaling, stijgen bloeddruk en bloedglucosespiegel en verbetert de spierdoorbloeding. Allemaal om het lichaam in opperste staat van paraatheid te stellen om tot actie over te kunnen gaan en te kunnen presteren. Deze acute fase van de stressrespons, ook wel de ‘alarmfase’ genoemd, is  functioneel en duurt niet langer dan nodig is.

Door extra energie te steken in bovenstaande, wordt er een tijdje minder aandacht besteed aan het immuunsysteem en de darmwerking, die beiden natuurlijk essentieel zijn om gezond te blijven. Mede daarom is het van belang dat een stressreactie niet te lang duurt.

Wat als stress langdurig aanhoudt?

Wanneer de stressperiode aanhoudt, kan het lichaam zich een hele tijd aanpassen aan de stressvolle omstandigheden. De systemen in het menselijk lichaam functioneren namelijk nooit op hun maximale vermogen. In een gevaarlijke of stressvolle situatie moet het namelijk altijd mogelijk zijn om nog even extra gas te geven. Dit gebeurt dan ook in de vorm van een fysieke en hormonale reactie.

Door aanhoudende stimulatie van de bijnieren wordt de productie van cortisol bevorderd. Cortisol is eigenlijk het sleutelstofje wat alle lichaamssystemen aanzet tot extra activiteit en wat het mogelijk maakt om gedurende een aantal maanden op volle toeren te draaien. De fase waarin deze trage (hormonale) stressrespons belangrijk is, wordt ook wel de ‘weerstandsfase’ genoemd, omdat het lichaam nog voldoende weerstand kan bieden tegen de stressvolle omstandigheden.

Zo lang er nog vaak genoeg op de rem wordt getrapt - in de vorm van voldoende slaap en ontspanning - en men nog goed en gezond eet, krijgt het lichaam telkens de kans om zich te herstellen en de reserves weer aan te vullen. Velen hebben echter last van gejaagdheid en rusteloosheid bij langdurig stress, wat kan leiden tot onvoldoende ontspanning en slaapproblemen. 

Wat als ik te kampen heb met uitputting en vermoeidheid?

Meer stress dan draaglijk is, kan leiden tot overspannenheid en op lange termijn zelfs tot burn-out of andere chronische gezondheidsklachten. Centraal hierin staan vaak vermoeidheidsklachten, voortkomend uit mentale disbalans, fysieke belasting, hormonale uitputting of in sommige gevallen metabool disfunctioneren.

Er komt bij aanhoudende stress en onvoldoende herstel een moment dat de reserves op beginnen te raken, het begin van de zogenaamde ‘uitputtingsfase’. In veel gevallen ligt de oorzaak bij een verstoord evenwicht tussen draagkracht en draaglast. Er is sprake van mentale vermoeidheid.

Langdurige stressimpuls heeft grote gevolgen voor de bijnieren. Hoewel ze nog steeds gestimuleerd worden door het zenuwstelsel en allerlei impulsen krijgen, zijn de grondstoffen om cortisol en adrenaline mee aan te maken op; de bijnieren zijn letterlijk uitgeput.

Dit is dan ook de periode waarin vermoeidheidsklachten de kop op gaan steken.  Er is voorbijgegaan aan het aanpassingsvermogen van het lichaam en er wordt veel van het lichaam gevraagd. Dit heeft in eerste instantie fysieke vermoeidheid tot gevolg. Dit merk je aan nek- en hoofdpijnen, pijn op de borst, duizeligheid en hartkloppingen. Bij enkel fysieke vermoeidheid is het probleem nog niet zo groot. Met voldoende slaap, ontspanning en gezonde voeding, komt je lichaam er snel weer bovenop. Problematischer is het verstoorde evenwicht in het hormonaal systeem. Wanneer het hormonaal systeem compleet ontregeld is en de grondstoffen in veel gevallen op zijn, leidt langdurige stress ook tot hormonale vermoeidheid. Gevolgen zijn prikkelbaarheid, piekeren, slaap- en stemmingsstoornissen. Daarnaast valt het vermogen om zich aan te passen aan stressvolle gebeurtenissen volledig weg.

Omdat het verteringsstelsel en het immuunsysteem een tijd lang onvoldoende aandacht hebben gekregen, is het functioneren van deze systemen vaak sterk verminderd. Darmklachten, frequent terugkerende griepjes en verkoudheden, stofwisselingsproblemen zijn dan ook niet zeldzaam na een periode van aanhoudende stress.

Mensen die in de uitputtingsfase terecht zijn gekomen, krijgen meer dan eens de diagnose burn-out. Het belangrijkste kenmerk is extreme vermoeidheid en energie, vaak gecombineerd met een mentale distantie (afstand nemen van) en een negatieve perceptie (onzekerheid) van de eigen bekwaamheden. Vaak leidt dit tot verzuim op het werk, sociale isolatie en problemen in de relationele sfeer. 

Wat is de rol van slaap & ontspanning voor mijn gezondheid?

Slaap is het eerste en meest essentiële onderdeel van  de aanpak van vermoeidheid. Een verstoorde nachtrust als gevolg van stress is een belangrijke oorzaak van vermoeidheid en een slechte stressbestendigheid. Om de overige onderdelen van de interventie aan te kunnen (beweging, veranderde voeding en mentale interventie), is een goede slaap cruciaal.

Gedurende de dag, onder andere onder invloed van licht, wordt serotonine aangemaakt, wat ervoor zorgt dat je je overdag fit en wakker voelt. Bij voldoende hoge niveaus van serotonine wordt onder invloed van duisternis melatonine, het slaaphormoon, aangemaakt. Grondstof voor melatonine is serotonine. Voldoende aanmaak van serotonine overdag is daarom al een eerste essentiële stap om ’s avonds te kunnen slapen. In het brein zorgt melatonine voor een stimulatie van het slaapsysteem, bijvoorbeeld door het activeren van de neurotransmitter GABA. GABA helpt om een staat van ontspanning te creëren en wakkert de slaapdrang aan.

Er zijn drie dingen van belang om het slaap-waak ritme goed te laten verlopen.

  • Voldoende meekrijgen van het biologische ritme van de dag. Dat wil zeggen dat je voldoende en op de juiste tijd daglicht nodig hebt, maar ’s avonds ook de duisternis. Lange tijd achter lichtgevende beeldschermen doorbrengen in de avonduren, is dan ook niet bevorderlijk voor een goede slaap. Bewegen in de buitenlucht kan evenwel helpen om de serotonineniveaus overdag voldoende te stimuleren.
  • Voldoende voedingsstoffen om de hormonen en neurotransmitters mee aan te kunnen maken.
  • Voldoende ontspanning zodat de juiste hormonen op het juiste moment geproduceerd worden.
Hoe kan ik een gezond dag- en nachtritme te stimuleren.
  • Op dezelfde tijd naar bed gaan en op staan. Regelmaat.
  • Geen grote maaltijd vlak voor het slapen gaan
  • Juiste samenstelling van de maaltijd (koolhydraten, eiwitten, vetten, micronutriënten)
  • Vermijd instensief sporten voor het slapen gaan
  • Donkere en stille slaapkamer
  • Geen tv en computer in bed/vlak voor slapen gaan
  • Spanningen in de avonduren vermijden
  • Beperk alcohol en cafeïne gebruik
Hoe stress aanpakken met beweging en training?

Uniek aan de aanpak die Primefit hanteert is de inzet van beweging bij het herstelproces. In principe is lichamelijke training een stressor voor het lichaam, leidend tot adrenalineproductie. In zekere zin kan trainen en sporten op de verkeerde tijdstippen en met een te hoge of te lage intensiteit de stress op het systeem verergeren.

Sport en bewegen zijn gezond voor je lichaam, laat daar geen twijfel over bestaan. Echter, om beweging in te zetten om herstel van een stressvolle periode te bevorderen, is het van belang om nauwkeurig en individueel te bepalen wat de beste persoonlijke aanpak is. In de ochtend een wandeling maken in de buitenlucht kan bijvoorbeeld helpen om aan het begin van de dag de serotonineniveaus te verhogen, wat aan het eind van de dag kan helpen om goed te slapen. Hardlopen om 9 uur ’s avonds daarentegen, kan voor sommigen een gezond slaappatroon in de war brengen. Het is niet gezegd dat dit voor iedereen geldt. Bewegings- en trainingsadvies vraagt dan ook om een zeer individuele aanpak. 

Hoe belangrijk is voeding in relatie tot stress en vermoeidheid?

Zeker in stressvolle perioden is het van belang om regelmatig en gezond te eten en voldoende te drinken. Zowel acute als langdurige stress leiden vaak tot een verslechtering van het eetpatroon en de nutriëntstatus van het lichaam. Emotionele eters hebben vaak de neiging zich te overeten, bij voorkeur met troostvoedsel rijk aan koolhydraten en vetten. Sommigen verliezen juist hun eetlust of vergeten simpelweg te eten en krijgen daardoor te weinig nutriënten binnen.

Bij stress is de behoefte aan verschillende nutriënten ook nog eens verhoogd. Dit komt enerzijds door een toegenomen verbruik .  Anderzijds is er sprake van een verhoogde uitscheiding van voedingsstoffen doordat het lichaam minder efficiënt met micronutriënten omgaat. Bovendien kan een verminderde darmwerking zorgen voor een verslechterde opname van voedingsstoffen.

Aandacht voor een persoonlijk afgestemd voedingspatroon, al dan niet aangevuld met supplementen, is dan ook onontbeerlijk in de aanpak van vermoeidheidsklachten door stress.

Wat is het belang van mentale weerbaarheid?

Bij de weerbaarheid tegen stress, speelt de psyche een grote rol. De fysieke en hormonale gevolgen komen in veel gevallen voort uit een mentale disbalans. Iemand die mentaal een goed evenwicht heeft, kan voor zichzelf prima aanvoelen en aangeven of wat van hem/haar gevraagd wordt niet in strijd is met wat hij of zij aankan. Wanneer dit evenwicht tussen draaglast en draagkracht zoek is, spreken we van mentale vermoeidheid. Door mentale vermoeidheid kan  het stresssysteem worden overbelast, met alle fysieke en hormonale gevolgen van dien. Hoe stevig het mentale evenwicht is, wordt bepaald door vroegkinderlijke ervaringen, persoonlijkheid, sociale steun en relatie en heeft ook een genetische factor. Ingrijpende levensgebeurtenissen, conflicten en/of verlieservaringen kunnen het mentale evenwicht uit balans brengen. Mentale interventie kan helpen om het mentale evenwicht weer in balans te krijgen.

Wat is het belang van een goed werkende schildklier?

De schildklier kun je vergelijken met de thermostaat van de kachel. Als hij hoog staat, verlopen alle (verbrandings)processen wat sneller en heftiger dan als de 'thermostaat van ons lichaam' te laag staat. Bij een te lage activiteit van de schildklier heb je het dan ook vaak snel koud. Het energiekacheltje staat ook te laag en vermoeidheid steekt de kop op. De voeding verteert wat te traag, waardoor het zwaar op de maag kan liggen, maar ook verstopping in de darmen kan hiermee samenhangen. Overgewicht, terwijl je normaal of zelfs weinig eet, kan het gevolg zijn omdat er nu eenmaal weinig verbrand wordt. Mentaal gezien kan een traag werkende schildklier leiden tot depressie, concentratieproblemen, apathie of vergeetachtigheid.

Minder vaak komt het voor dat er een te grote activiteit is van de schildklier. Dan gaat alles vooral te snel, zelfs het kloppen van je hart of je spijsvertering, wat kan leiden tot diarree. Warmte wordt vaak slecht verdragen wat leidt tot veel zweten. Men kan veel eten en toch geen grammetje aankomen of zelfs afvallen. Emotioneel word je ook overgestimuleerd, leidend tot angst, nervositeit en bijvoorbeeld slapeloosheid door veel onrust.

Beide situaties, een te traag of te snel werkende schildklier, kunnen dus tot klachten leiden die lijken op stressgerelateerde klachten. Dit komt omdat alle hormonen in het lichaam een sterke onderlinge wisselwerking hebben. Als er een ontregeling is van bijvoorbeeld de bijnieren, heeft dat invloed op de functie van de schildklier. Bij bijvoorbeeld chronische stress moet de bijnier zo hard werken dat de schildklier op een lager pitje gaat branden. Als de bijnier op een gegeven moment uitgeput raakt, kan er een te lage hoeveelheid van het stresshormoon cortisol ontstaan. Ook een te lage hoeveelheid cortisol heeft echter een negatieve invloed op het functioneren van de schildklierhormonen. Bij stressgerelateerde klachten die ook bij een disfunctionerende schildklier voorkomen, is het daarom van groot belang om eerst de werking van de schildklier na te gaan.